Tohum Otizm Vakfı ve Eğitim Reformu Girişimi özel gereksinimli öğrencilerin akranlarıyla aynı sınıflarda eğitim almalarını sağlayan kaynaştırma uygulamalarını değerlendirdi ve 45 bin sınıfta eğitim gören 93 bin özel gereksinimli çocuğun ve akranlarının kaliteli eğitime erişimini sağlayacak daha etkili uygulamalar için çözüm önerilerini paylaştı. 

[ Bu Haber, "Haber Gönder" Servisimizle Gönderilmiştir.]
 
Tohum Türkiye Otizm Erken Tanı ve Eğitim Vakfı ve Eğitim Reformu Girişimi tarafından, Sabancı Vakfı Hibe Programı’nın mali katkısıyla yürütülen, 18 aylık Kaynaştırma/Bütünleştirmenin Etkililiğini Artırmak için Politika ve Uygulama Önerileri Projesi sona erdi. Projenin son yayını, Türkiye’de Kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitim: Politika ve Uygulama Önerileri, İstanbul İl Milli Eğitim Müdürü Sayın Dr. Muammer Yıldız’ın da katıldığı bir toplantıda kamuoyuyla paylaşıldı. Rapor, Türkiye’de akranlarıyla birlikte genel sınıflarda eğitim gören özel gereksinimli öğrencilerin kaliteli eğitime erişimleri açısından engel oluşturan güçlükleri açıkladıktan sonra bir dizi politika ve uygulama önerisi sunuyor.

> Çalışmanın Sunusuna Ulaşmak İçin Buraya Tıklayınız...

 Tohum Otizm Vakfı Kurucu Başkanı Mine Narin öncelikle Tohum Otizm Vakfı’nı tanıttı ve vakfın projelerini anlattı. Ardından ülkemizde özel eğitim alanının durumuna ışık tutarak Vakıf tarafından bu konuda yapılan girişimlerden söz etti. Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurulu nezdindeki temaslarına değinerek, özel eğitim öğretmeni açığının giderilmesi ve özel eğitimle ilgili diğer eksik meslek elemanlarının yetiştirilmesi hususunda öneriler getirdi. Narin ayrıca üniversitelerdeki öğretim üyesi açığına da dikkat çekti ve ardından kaynaştırmanın başarıyla yürütülmesi için gerekli unsurlara değindi.

 Eğitim Reformu Girişimi Koordinatörü Batuhan Aydagül kaynaştırma alanda devletin önemli adımlar attığını, özellikle mevzuatın oldukça gelişmiş olduğunu, ancak uygulama sürecinde öğrenciler, velileri, öğretmenler ve yöneticilerin birçok sorunla karşılaştığını belirtti. Projenin, bu sorunların nedenlerine bakarak kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimin etkililiğini artıracak çözüm önerileri geliştirmeyi hedeflediğini ifade eden Aydagül, Tohum Otizm Vakfı, Eğitim Reformu Girişimi, İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü ve Sabancı Vakfı ortaklığını bu alanda önemli bir değer olarak gördüğünü ekledi. Aydagül son olarak, kaynaştırma alanındaki kalabalık sınıf mevcutları, donanımsız öğretmenler vb. sorunlara bakıldığında, temel meselenin eğitimin kalitesi olduğunu belirtti ve sözlerine şöyle devam etti: ”Eğitimde kalite, çocuk-odaklı bir biçimde tanımlandığı ve eğitimin farklı bileşenleri çocukların farklılaşan gereksinimlerini öncelikli olarak göz önünde bulundurarak kurgulandığında, etkili kaynaştırma/ bütünleştirme yoluyla eğitim de büyük ölçüde yaşama geçmiş olacaktır. Okulların ve uygulayıcıların bu alana özgü destek hizmetleriyle güçlendirilmesi ve gerekli bilgi ve becerilere sahip hale getirilmesi ek bir çaba değil, bu yaklaşımın doğal bir uzantısı olmalıdır.”

 Açış konuşmalarının ardından söz alan Eğitim Reformu Girişimi Koordinatör Yardımcısı Işık Tüzün destek eğitim modeline ek olarak kaynaştırma yoluyla eğitim uygulamalarına ilişkin başlıca bulgular, sorun alanları ve çözüm önerileri konusunda bilgi paylaştı.

 à İlköğretimde kaynaştırma eğitimi alan öğrencilerinin sayısında yaşanan hızlı artış sevindirici bir gelişmedir; ancak, okulöncesi eğitim ve ortaöğretimde kaynaştırma öğrencisi sayısı oldukça düşüktür.

 à Sınıf mevcutları, okulların ve sınıfların hazırlanması,  bireyselleştirilmiş eğitim planlarının (BEP) uygulanması, öğretmen-aile işbirliğiyle ilgili düzenlemeler uygulamada yeterince yaşama geçmiyor.

 2010 tarihli bir çalışmaya göre, okul yöneticilerinin yaklaşık üçte biri sınıf mevcutları ve sınıf başına kaynaştırma öğrencisi sayısı konusunda mevzuata uygun hareket etmiyor. Yasal bir zorunluluk olan bireyselleştirilmiş eğitim planlarının (BEP) uygulanmasındaysa yaygın biçimde sorun yaşanıyor.

 à Türkiye’de sınıf öğretmenlerinin, müdürlerin, velilerin ve özel gereksinimli öğrencilerin kaynaştırma eğitiminde yaşadığı sorunların temelinde, kaynaştırma eğitiminin ayrılmaz bir parçası olan destek eğitim hizmetlerinin yetersizliği önemli rol oynuyor.

 à Birçok okul kaynaştırma uygulamalarını yeterli insan kaynağı olmadan yürütmeye çalışıyor.

2010-11 eğitim-öğretim yılında rehber öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ilköğretimde 1225’tir. Bir araştırmaya göre kaynaştırma eğitimi yapılan ilköğretim okullarının sadece beşte birinde özel eğitim öğretmeni vardır; okulların dörtte birindeyse rehberlik servisi yoktur.

 à Yöneticiler ve öğretmenlere kaynaştırma yoluyla eğitime ilişkin yeterli bilgilendirme yapılmıyor, sınırlı eğitim olanakları sunuluyor. Kaynaştırma eğitimi veren öğretmenler, özel gereksinimli öğrencilerin problem davranışlarını azaltmak, öğretimi bireyselleştirmek ve BEP hazırlama/uygulama, etkili ve önleyici sınıf yönetimi konularında güçlük çekiyorlar. Kendilerini yetersiz hisseden öğretmenler, kaynaştırma modelini uygulama konusunda isteksiz davranabiliyor.

à Türkiye’de özel gereksinimli çocukların aileleri, evde çocuklarına nasıl eğitim verileceği konusunda ve çocuklarının problemli davranışlarını iyileştirmeye yönelik rehberlik hizmetine gereksinim duyuyor.

Kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarının mevcut yasal düzenlemelerle uyumunun güçlendirilmesi için:

à  Mevzuatın uygulanmasında öğretmen ve okul düzeyinde yaşanan sorunların nedenlerinin saptanması

à  Mevzuatın uygulanabilmesi için gerekli duyulan desteklerin öğretmen ve okul düzeyinde sağlanması

à  Rehberlik odaklı denetim ile destek ve yaptırım mekanizmalarının güçlendirilmesi

Tanılama mekanizmalarının etkililiğinin artırılması için:

à  Tanılama sürecinde çok ortaklı, çok yönlü ve aşamalı bir değerlendirme sistemi geliştirilmesi 

Kaynaştırma uygulamalarının yeterli bilgi ve beceri ve deneyime sahip öğretmenlerce yürütülmesi için:

à  Öğretmenlerin gereksinim alanlarında daha kapsamlı kurumsal ve uygulamalı eğitim almaları

à  Hizmet-içi eğitimlerin yeniden yapılandırılması ve farklı yetersizlik alanları, davranış ve sınıf yönetimi, eğitsel ve programa dayalı değerlendirme, öğretimin bireyselleştirilmesi, derslere göre öğretimsel uyarlamalar vb. alanlarında kuramsal ve özellikle uygulamalı içeriğe sahip olması

à  Öğretmenlere aynı zamanda öz değerlendirme aracı olarak kullanabilecekleri yol haritaları sunulması

İnsan kaynakları ve destek hizmetlerinin nicelik ve nitelik açısından yeterli hale getirilmesi için:

à  Kaynaştırma/özel eğitim destek hizmetlerinin çeşitlendirilmesi ve güçlendirilmesi

à  Rehber öğretmen ve özel eğitim öğretmeni açığının uzaktan eğitim olanaklarını kullanarak ve özel eğitim yüksek lisans mezunlarına da öğretmenlik yolunu açarak giderilmesi

à  Yardımcı/gölge öğretmenlik uygulamasına başlanması 

Velilerin çocuklarının gereksinimlerinin farkında ve okulla işbirliği içinde paydaşlar haline gelmeleri için:

à  Özel gereksinimi olan çocukların velilerine gereksinimlerine göre uyarlanabilir destek sunulması 

Özel gereksinimli çocukların sosyal kabullerinin artırılması için:

à  Tüm velilerinin kaynaştırmanın olumlu yönlerini benimsemesine dönük çalışmalar yapılması

à  Özel gereksinimli çocuklar ve diğer çocuklar arasında olumlu etkileşim olanakları geliştirilmesi

> Çalışmanın Sunusuna Ulaşmak İçin Buraya Tıklayınız...